{"id":2790,"date":"2013-07-03T19:57:29","date_gmt":"2013-07-03T19:57:29","guid":{"rendered":"https:\/\/nogawlape.org\/?p=2790"},"modified":"2025-03-10T18:55:42","modified_gmt":"2025-03-10T17:55:42","slug":"poradnik-interwencyjny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nogawlape.org\/?p=2790","title":{"rendered":"Poradnik interwencyjny"},"content":{"rendered":"

Ratuj\u00a0skrzydlatych s\u0105siad\u00f3w!<\/strong><\/p>\n

Poradnik interwencyjny dla ratowania \u017cycia i siedlisk ptak\u00f3w gniazduj\u0105cych w budynkach<\/span><\/strong><\/p>\n

Czy wiesz, \u017ce ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 ptak\u00f3w w mie\u015bcie mieszka pod wsp\u00f3lnym dachem z lud\u017ami?\u00a0W naszych domach chroni\u0105 si\u0119 i odbywaj\u0105 l\u0119gi jerzyki, wr\u00f3ble, mazurki, sikory, szpaki, jask\u00f3\u0142ki, go\u0142\u0119bie, kopciuszki, pustu\u0142ki, a nawet sowy i inni skrzydlaci s\u0105siedzi.<\/p>\n

Znajduj\u0105\u00a0siedliska w stropodachach, otworach i kana\u0142ach wentylacyjnych oraz we wszystkich szczelinach elewacji, np. za rynnami i rurami spustowymi, pod dachem, parapetami i balkonami. Jask\u00f3\u0142ki lepi\u0105 swoje b\u0142otne gniazda w okiennych niszach i loggiach.<\/p>\n

Ptaki s\u0105\u00a0wa\u017cnym ogniwem w miejskim ekosystemie, skuteczn\u0105\u00a0i najbezpieczniejsz\u0105\u00a0broni\u0105\u00a0przeciwko szkodnikom ro\u015blin i owadom uci\u0105\u017cliwym dla ludzi. Ich gwarna obecno\u015b\u0107 cieszy nasze oczy i uszy, sprawia, \u017ce betonowe osiedla wydaj\u0105 si\u0119 bardziej zno\u015bne do \u017cycia.<\/p>\n

Wszystkie te ptaki s\u0105\u00a0pod ochron\u0105!\u00a0Interpretacj\u0119 akt\u00f3w prawnych, kt\u00f3re je chroni\u0105, znajdziesz na ko\u0144cu tego poradnika.<\/p>\n

Co roku na terenie ca\u0142ej Polski mn\u00f3stwo budynk\u00f3w poddawanych jest remontom i termomodernizacji. S\u0105 to zabiegi\u00a0 potrzebne i korzystne, ale stwarzaj\u0105 \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla\u00a0ptak\u00f3w, poniewa\u017c zwykle odbywaj\u0105 si\u0119 w sezonie l\u0119gowym, kiedy w gniazdach s\u0105 jajka lub piskl\u0119ta.<\/p>\n

Rusztowania i siatki oplataj\u0105ce \u015bciany uniemo\u017cliwiaj\u0105\u00a0 rodzicom karmienie m\u0142odych, otwory w stropodachach s\u0105\u00a0kratowane, a wszystkie ubytki w murze wype\u0142niane b\u0105d\u017a\u00a0zaklejane styropianem.\u00a0Ptaki gin\u0105 w okrutny spos\u00f3b, cz\u0119sto \u017cywcem zamurowane w gniazdach. Te, kt\u00f3rym udaje si\u0119 prze\u017cy\u0107, trac\u0105 swoje siedliska i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyprowadzenia l\u0119gu.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie utrata siedlisk jest jedn\u0105\u00a0 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn niepokoj\u0105cego\u00a0 spadku liczebno\u015bci populacji niekt\u00f3rych z tych gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, jak cho\u0107by pospolitych dawniej wr\u00f3bli.<\/p>\n

Rozejrzyj si\u0119, ptaki\u00a0 mog\u0105\u00a0by\u0107\u00a0zagro\u017cone\u00a0 na twoim osiedlu lub w okolicy!<\/strong><\/p>\n

Twoja interwencja mo\u017ce uratowa\u0107\u00a0ich \u017cycie i sprawi\u0107,\u00a0\u017ce ich siedliska, zniszczone podczas prac budowlanych, zostan\u0105\u00a0zrekompensowane skrzynkami l\u0119gowymi.<\/p>\n

Je\u015bli wiesz, \u017ce w bli\u017cszym lub dalszym s\u0105siedztwie planowane s\u0105 prace na budynkach:<\/strong><\/p>\n

–\u00a0 Skontaktuj si\u0119\u00a0 z administracj\u0105\u00a0i dowiedz, czy zosta\u0142a dla nich wykonana ekspertyza ornitologiczna.<\/p>\n

W przypadku jej braku poinformuj o takiej potrzebie. Postaraj si\u0119\u00a0przekona\u0107\u00a0administracj\u0119,\u00a0 \u017ce wykonanie ekspertyzy ornitologicznej zapobiegnie nieprzewidzianym k\u0142opotom, gdyby prowadzone prace zagrozi\u0142y gniazduj\u0105cym w budynku ptakom. Na zniszczenie gniazd ptak\u00f3w (nawet poza okresem l\u0119gowym, czyli od 16 pa\u017adziernika do 1 marca), potrzebne jest\u00a0 uzyskanie zgody Regionalnej Dyrekcji Ochrony \u015arodowiska.<\/p>\n

– Obejrzyj dok\u0142adnie budynek przeznaczony do remontu lub ocieplenia, czy znajduje si\u0119\u00a0w nim strych lub stropodach wentylowany przez okienka lub dro\u017cne otwory. Sprawd\u017a, czy w elewacji s\u0105\u00a0ubytki (zwracaj uwag\u0119 na rury spustowe i rynny, parapety, dachy, loggie i balkony), w kt\u00f3rych mog\u0105 si\u0119 gnie\u017adzi\u0107 ptaki.<\/p>\n

Wiosn\u0105\u00a0lub wczesnym latem b\u0119dzie to zadanie stosunkowo \u0142atwe, poniewa\u017c\u00a0wtedy wida\u0107\u00a0 przy budynkach ruch ptak\u00f3w. Poza okresem l\u0119gowym (praktycznie od wrze\u015bnia do marca) pogl\u0105d czy w budynku mog\u0105 gniazdowa\u0107 ptaki, trzeba oprze\u0107 g\u0142\u00f3wnie na ocenie stanu zachowania elewacji. Pami\u0119taj, \u017ce szczeliny, przez kt\u00f3re ptaki mog\u0105 wchodzi\u0107 do ukrytych w ubytkach gniazd, cz\u0119sto s\u0105 naprawd\u0119 bardzo ma\u0142e, np. sikorkom wystarczy szparka szeroko\u015bci 2,5 cm. Cz\u0119sto w lokalizacji siedlisk mog\u0105 pom\u00f3c ciemne sierpy widoczne na \u015bcianie pod otworami czy ubytkami \u2013 \u015blady zostawione przez ogony ptak\u00f3w przy wej\u015bciach do gniazd.<\/p>\n

– Je\u015bli przypuszczasz, \u017ce w budynku, kt\u00f3ry b\u0119dzie poddany pracom budowlanym, mog\u0105 w sezonie l\u0119gowym gniazdowa\u0107 ptaki, uprzed\u017a o tym Regionaln\u0105 Dyrekcj\u0119 Ochrony \u015arodowiska (w\u0142a\u015bciw\u0105 dla danego wojew\u00f3dztwa) oraz odpowiednie wydzia\u0142y urz\u0119du miasta (dzielnicy), czyli wydzia\u0142 architektury i budownictwa oraz wydzia\u0142 ochrony \u015brodowiska.<\/p>\n

W sytuacji, kiedy spotykasz remontowany lub ocieplany budynek i przypuszczasz, \u017ce mog\u0105\u00a0by\u0107\u00a0w\u00a0nim siedliska ptak\u00f3w:<\/strong><\/p>\n

– Dowiedz si\u0119, kto jest inwestorem a kto wykonawc\u0105\u00a0prowadzonych prac. To oni s\u0105\u00a0odpowiedzialni za ochron\u0119\u00a0element\u00f3w\u00a0 \u015brodowiska naturalnego na terenie budowy.<\/p>\n

Dane znajduj\u0105\u00a0si\u0119\u00a0na \u017c\u00f3\u0142tej tablicy, kt\u00f3ra powinna by\u0107\u00a0umieszczona przy budynku. Je\u015bli jej nie ma, zapytaj o to pracownik\u00f3w. W ich\u00a0 ustaleniu mo\u017ce te\u017c\u00a0pom\u00f3c Stra\u017c\u00a0 Miejska.<\/p>\n

– Pilnie skontaktuj si\u0119\u00a0z inwestorem i wykonawc\u0105 prac: spytaj, czy zosta\u0142y poprzedzone ekspertyz\u0105 ornitologiczn\u0105 i w jaki spos\u00f3b ptaki i ich gniazda s\u0105 chronione przed zagro\u017ceniem wynikaj\u0105cym z prowadzenia rob\u00f3t. Poinformuj, \u017ce na zniszczenie gniazd (tak\u017ce poza okresem l\u0119gowym) konieczna jest zgoda Regionalnej Dyrekcji Ochrony \u015arodowiska.<\/p>\n

Porozmawiaj z majstrem na budowie oraz inspektorem nadzoru budowlanego.<\/p>\n

Nie daj si\u0119\u00a0zwie\u015b\u0107 zapewnieniom bez pokrycia w dokumentach. Inwestorzy zazwyczaj twierdz\u0105,\u00a0\u017ce w budynku na pewno nie gniazduj\u0105\u00a0 ptaki i opinia ornitologiczna nie by\u0142a potrzebna. Dobrze jest, gdy rozmawiaj\u0105c z inwestorem i wykonawc\u0105 powo\u0142ujesz si\u0119 na konkretne akty prawne, warto mie\u0107 przy sobie wydrukowany wyci\u0105g z przepis\u00f3w (patrz na ko\u0144cu poradnika).<\/p>\n

– Postaraj si\u0119\u00a0zrobi\u0107\u00a0zdj\u0119cia dokumentuj\u0105ce wygl\u0105d budynku i prowadzone prace: powinny pokazywa\u0107 plan\u00a0 og\u00f3lny i detale. Taka dokumentacja mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 bardzo przydatna w ocenie sytuacji przez odpowiedzialne organy podczas dalszego prowadzenia sprawy.<\/p>\n

– Popro\u015b\u00a0o pomoc organizacj\u0119\u00a0chroni\u0105c\u0105\u00a0zwierz\u0119ta. Dobrze mie\u0107 dodatkowych \u015bwiadk\u00f3w, np. przedstawiciela tej organizacji lub kogo\u015b z mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

– Jak najszybciej powiadom Regionaln\u0105\u00a0Dyrekcj\u0119\u00a0Ochrony \u015arodowiska, kt\u00f3ra powinna\u00a0 zwr\u00f3ci\u0107\u00a0si\u0119\u00a0do inwestora o wyja\u015bnienia. Popro\u015b\u00a0te\u017c\u00a0o interwencj\u0119\u00a0urz\u0105d miasta (gminy).<\/p>\n

– Monitoruj sytuacj\u0119\u00a0sprawdzaj\u0105c, czy post\u0119puj\u0105ce prace nie stwarzaj\u0105\u00a0bezpo\u015bredniego niebezpiecze\u0144stwa dla ptak\u00f3w i ich gniazd.<\/p>\n

– Kiedy twoje dzia\u0142ania nie przynosz\u0105\u00a0po\u017c\u0105danych skutk\u00f3w, zawiadom media. Obawa przed\u00a0 z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105\u00a0cz\u0119sto sk\u0142ania zainteresowanych do w\u0142a\u015bciwych krok\u00f3w.<\/p>\n

Kiedy widzisz bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla ptak\u00f3w i ich siedlisk, tzn. lada moment gniazda zostan\u0105\u00a0zakratowane b\u0105d\u017a\u00a0zaklejone styropianem lub zniszczone podczas wymiany rynien, parapet\u00f3w b\u0105d\u017a\u00a0blachy przykrywaj\u0105cej dach:<\/strong><\/p>\n

– Natychmiast wezwij patrol Policji lub Stra\u017cy Miejskiej!<\/p>\n

Wyt\u0142umacz im sytuacj\u0119: poka\u017c\u00a0zaobserwowane miejsca gniazdowania i wska\u017c\u00a0zagro\u017cenie. W du\u017cych miastach policjanci i stra\u017cnicy s\u0105\u00a0na og\u00f3\u0142 zaznajomieni z tematem. Gorzej mo\u017ce by\u0107\u00a0na prowincji, dlatego\u00a0koniecznie trzeba si\u0119 powo\u0142a\u0107 na przepisy prawne, warto te\u017c da\u0107 je funkcjonariuszom do r\u0119ki. Mog\u0105 oni wstrzyma\u0107 prace do czasu wyja\u015bnienia sytuacji (na wszelki wypadek zanotuj godzin\u0119 przybycia i numer patrolu).<\/p>\n

– Telefonicznie zaalarmuj Regionaln\u0105\u00a0Dyrekcj\u0119 Ochrony \u015arodowiska oraz w\u0142a\u015bciwe wydzia\u0142y urz\u0119du miasta i popro\u015b o piln\u0105 interwencj\u0119.<\/p>\n

Z tym samym zwr\u00f3\u0107 si\u0119\u00a0do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.<\/p>\n

W \u015blad za telefonem wy\u015blij pisma. Dodatkowo mo\u017cesz to zrobi\u0107\u00a0 drog\u0105\u00a0mailow\u0105\u00a0za\u0142\u0105czaj\u0105c zrobione na miejscu zdj\u0119cia.<\/p>\n

– Popro\u015b\u00a0o pomoc organizacj\u0119\u00a0chroni\u0105c\u0105\u00a0ptaki lub w og\u00f3le zwierz\u0119ta.<\/p>\n

– Ca\u0142y czas kontroluj sytuacj\u0119\u00a0na budynku.<\/p>\n

Nie ufaj go\u0142os\u0142ownym obietnicom, sprawdzaj, czy w \u015blad za twoj\u0105\u00a0 interwencj\u0105\u00a0id\u0105\u00a0konkretne dzia\u0142ania, by zapewni\u0107\u00a0 ptakom bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n

– Powiadom media.<\/p>\n

Twoja interwencja powinna przynie\u015b\u0107 skutek w postaci szybkiego wstrzymania prac. Inwestor zostaje zobowi\u0105zany do zam\u00f3wienia fachowej ekspertyzy ornitologicznej, kt\u00f3ra powinna okre\u015bli\u0107\u00a0 gatunkowy i liczebny stan ptak\u00f3w gniazduj\u0105cych w budynku i zaleci\u0107 odpowiedni harmonogram prac, by ptaki mog\u0142y bezpiecznie doko\u0144czy\u0107 l\u0119gi.<\/p>\n

Je\u015bli siedliska ptak\u00f3w musz\u0105\u00a0by\u0107\u00a0w toku prac\u00a0 zniszczone (bo nie ma alternatywy), inwestor musi na to uzyska\u0107\u00a0zgod\u0119\u00a0 od Regionalnej Dyrekcji Ochrony \u015arodowiska.\u00a0Zgoda taka\u00a0 udzielana jest na czas po zako\u0144czeniu l\u0119g\u00f3w i pod warunkiem zrekompensowania ptakom utraconych miejsc gniazdowania. Kompensacja ma zwykle polega\u0107 na powieszeniu na budynku b\u0105d\u017a w jego okolicy okre\u015blonej ilo\u015bci skrzynek l\u0119gowych dla okre\u015blonych gatunk\u00f3w ptak\u00f3w.<\/p>\n

Na ka\u017cdym etapie twojego zaanga\u017cowania mo\u017cesz liczy\u0107\u00a0na nasz\u0105\u00a0pomoc.<\/strong><\/p>\n

Przepisy prawne<\/a><\/strong><\/p>\n

Mail: r.markowska@nogawlape.org<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ratuj\u00a0skrzydlatych s\u0105siad\u00f3w! Poradnik interwencyjny dla ratowania \u017cycia i siedlisk ptak\u00f3w gniazduj\u0105cych w budynkach Czy wiesz, \u017ce ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 ptak\u00f3w w mie\u015bcie mieszka pod wsp\u00f3lnym dachem z lud\u017ami?\u00a0W naszych domach chroni\u0105 si\u0119 i odbywaj\u0105 l\u0119gi jerzyki, wr\u00f3ble, mazurki, sikory, szpaki, jask\u00f3\u0142ki, go\u0142\u0119bie, kopciuszki, pustu\u0142ki, a nawet sowy i inni skrzydlaci s\u0105siedzi. Znajduj\u0105\u00a0siedliska w stropodachach, otworach i […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,19,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2790"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2790"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2790\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4429,"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2790\/revisions\/4429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nogawlape.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}