Aktualności
Bielański Dzień Ptaków bez Ptasiego Patrolu Fundacji Noga łapę nie może się odbyć. Wydarzenie w Parku Olszyna jak zwykle obfitowało w spotkania z przyjaciółkami i przyjaciółmi ptaków, których grono z każdym rokiem się poszerza. Urząd Dzielnicy Bielany i wykonawcy już po raz dziewiąty zaprezentowali najwyższy poziom organizacyjny.
Na zdjęciu od lewej: Agnieszka Gołębiowska – wolontariuszka Ptasiego Patrolu, Joanna Radziejewska – bielańska radna, prof. Maciej Luniak – słynny ornitolog podpisywał swoją autobiografię „Przed odlotem”; Urszula, Marta Dzyr i Renata Markowska – nasza założycielka i szefowa, twórczyni i prezeska Fundacji Noga w łapę. Dziękujemy za spotkanie!
18 kwietnia 2023 r. o godz. 9.00 w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Żoliborza (Wydz. III Karny) przy ul. Kocjana 3 (s. 1131, I piętro) odbędzie się trzecia rozprawa przeciwko kierownikowi technicznemu spółdzielni WSM os. Piaski, obwinionemu o zniszczenie siedlisk poprzez założenie kratek na otwory wentylacyjne, przez które ptaki wchodziły do swoich domów. Chętne i chętnych zapraszamy do udziału w posiedzeniu sądu. Szczegóły
***
Mec. Karolina Kuszlewicz poleca 1,5% dla Fundacji Noga w łapę
Razem z mec. Kuszlewicz stoczyłyśmy 10-letnią batalię sądową, która w 2016 roku doprowadziła do bezprecedensowego orzeczenia Sądu Najwyższego, zaś w 2020 roku do skazania winnych przemocy wobec karpi podczas przedświątecznej sprzedaży w jednym z warszawskich supermarketów. Mec. Kuszlewicz jest też przy nas od początku naszej interwencyjnej i edukacyjnej pracy dla ochrony ptaków i nietoperzy, które na swoje miejsce do życia wybierają zabudowania i infrastrukturę miast.
1,5% jest najpoważniejszym zastrzykiem finansowym w działalności Fundacji. Nasz niewielki, kilkuosobowy zespół, pracuje całkowicie wolontariacko. Teraz potrzebujemy Waszego wsparcia bardziej niż kiedykolwiek. Zbieramy środki na wynagrodzenie dla prawniczek i prawników, którzy pomagąją nam w sądowych bataliach o sprawiedliwość i równe traktowanie zwierząt jako mieszkańców miast – zwłaszcza ptaków i nietoperzy mieszkających w budynkach. Przez cały rok podczas prac remontowych zwierzęta giną albo bezpowrotnie tracą siedliska, bo inwestorzy nie wzięli ich pod uwagę przy planowaniu prac, nie mają rzetelnej ekspertyzy przyrodniczej ani wymaganych prawem zezwoleń Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska albo nie przestrzegają ich warunków. Chcemy też zwrócić uwagę na ogromny problem nieuczciwych ekspertyz, które narażają życie zwierząt i prowadzą do łamania prawa.
Potrzebujemy też rozwijać się technologicznie. Sprzęt fotograficzny starzeje się, bo mocno go eksploatujemy, gromadząc dokumentację siedlisk i przemocy wobec zwierząt na placach budowy. Zdjęcia są podstawą każdej naszej interwencji. Zbieramy też środki na kamerę termowizyjną, żeby skuteczniej wykrywać i chronić nietoperze. To wydatek rzędu nawet kilkunastu tysięcy.
Fundacja Noga w Łapę ma też na utrzymaniu bezdomne zwierzęta – psy i koty odebrane interwencyjnie, porzucone na ulicach. Opłacamy sterylizację, leczenie i hotele, w których mają czułą i fachową opiekę.
Nie mając własnych samochodów środki przeznaczamy też na taksówki lub zwrot kosztów paliwa dla pomocnych osób, którzy nas podwożą w miejsce interwencji, kiedy odbywa się ona poza Warszawą. Mec. Karolinie Kuszlewicz dziękujemy za bezinteresowną rekomendację. To najlepszy dowód uznania dla naszej pracy dla zwierząt!
Wasz 1,5% zaprocentuje na pewno! Bądźcie z nami!
Albo coś takiego. Środowisko łowieckie nazywa się ofiarą Holokaustu, a obecnych ministrów klimatu środowiska porównuje do nazistowskich oprawców. Autor eseju na stronie Instytutu Analiz Środowiskowych (gremium wspierającego myśliwych i łowiectwo) nie miał nawet odwagi, żeby się pod tym podpisać.![]()
Cała ta debata zaczyna już pękać w szwach. Dlaczego myśliwi sięgają po tak obrzydliwe metody, żeby usankcjonować swoje hobby? Zastanówmy się.
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
Kampania Warszawski Transport Publiczny obraża zwierzęta i nas, pasażerki komunikacji, zmuszone oglądać ten żałosny spektakl gatunkowego szowinizmu. ![]()
Przytaczamy komentarz Marsz Wyzwolenia Zwierząt![]()
WTP przygotował kampanię, którą uważamy za niedopuszczalną. Jej celem, jak czytamy na jego stronie, miało być „budowanie świadomości i kształtowanie dobrych nawyków w komunikacji miejskiej – zarówno w zakresie kultury osobistej, jak i bezpieczeństwa.” W jaki sposób postanowiono to zrobić? Poprzez przypisanie niewłaściwych zachowań pasażerów w trakcie podróży zwierzętom i porównanie podróżujących do nich. Mamy więc stojącego w przejściu goryla, głośną kurę, śmiecącą świnię i żółwia, u którego problematyczna miała być część jego ciała- skorupa. Tytuł kampanii to #OswajamyPodróże.![]()
Ta kampania jest obraźliwa dla wszystkich i nieuczciwa. Należy zwrócić uwagę na kłamliwość przypisywanych zwierzętom cech i zachowań. Świnie nie są brudne, do życia w uwłaczających warunkach zmuszają je ludzie. Poza tym, rozmnażamy je wbrew ich woli, zamykamy w klatkach w których nie mogą się ruszać. Kastrujemy i wyrywamy im zęby bez znieczulenia. Ich dzieciom które rodzą się słabsze, roztrzaskujemy główki o podłogę. Znakujemy numerami. Transportujemy je stłoczone, bez wody i jedzenia. Podrzynamy im gardła, gazujemy je, z ich skóry robimy torebki, a ich martwe ciała sprzedajemy na wagę. Wrzucamy do wrzątku i razimy prądem. Oto co robimy temu gatunkowi, a na koniec nazywamy go „brudnym”. Nadto, ludzkie wartości są wytworem ludzkiej kultury i nie muszą dotyczyć innych zwierząt. ![]()
Bycie „głośnym” bywa niemile widziane w ludzkim społeczeństwie, natomiast u innego gatunku może być choćby strategią przetrwania i obiektywnie nie ma w nim niczego złego. Bardzo wygodnie jest przedstawiać tych, których wykorzystujemy, jako gorszych. Dyskryminujący język, także wizualny, jest w rzeczywistości samousprawiedliwieniem i dba o emocjonalny dystans do nich. „Wyeliminowanie tego języka lub jakiegokolwiek dyskryminującego języka nie uwolni nas nagle od przemocy w społeczeństwie. Niemożliwe jest jednak rozpoczęcie drogi do tego ostatniego, jeśli nie zmienimy języka, który ma tak głęboki wpływ na nasze umysły i zachowanie” – pisała Nuria Almirón, wykładowczyni na UPF w Barcelonie. ![]()
WTP postanowił zrobić krok w tył. Kampania sugeruje, że bycie zwierzęciem innego gatunku jest czymś złym, niewłaściwym. Nie jest. Niewłaściwa jest próba obrażanie wszystkich i umniejszania im, zwłaszcza oparta na chybionym, szowinistycznym założeniu o niższości innych zwierząt, które – zgodnie z hasłem przewodnim kampanii – trzeba „oswoić”. Nie, zwierzęta mogą być sobą, mogą mieć skorupy i zachowywać się w sposób inny niż ludzie, którzy nie są dla innych gatunków wzorem ani modelem, a ludzie mogą edukować bez uwłaczania nikomu.![]()
#IdęDlaZwierząt
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
W tym roku na naszych zajęciach poświęconych rozwiązywaniu konfliktów przestrzennych na Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW po raz pierwszy przyjrzeliśmy się gigantycznemu problemowi kolizji ptaków ze szkłem.![]()
Omówiliśmy je na fali naszej ścisłej współpracy z Fundacja Szklane Pułapki, pierwszej w Polsce NGO, która kompleksowo zajęła się rozwiązywaniem problemu śmiertelności ptaków w zderzeniach z budynkami.![]()
Merytorycznie wsparł nas Bart Smyk, ornitolog OTOP - Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, który profesjonalnie omówił przyczyny, skalę i specyfikę zjawiska kolizji.![]()
Dziękujemy dr Adzie Górnej z Katedry ForesightLab WGSR UW za zaproszenie do współprowadzenia zajęć!![]()
A o czym była mowa?![]()
🪶 o kolizjach jako drugiej antropogenicznej przyczynie globalnego wymierania ptaków
🪶 o bezpiecznej dla ptaków architekturze czyli o ochronie na etapie projektowania budynków
🪶 o tym, że największe zagrożenie stanowią nie drapacze chmur, lecz budynki niskie, takie, w jakich mieszkamy i pracujemy
🪶 o całkowicie nieskutecznych czarnych sylwetkach drapieżników
🪶 o testach folii UV prowadzonych przez Fundacja Szklane Pułapki na Wydział Biologii Uniwersytetu w Białymstoku
🪶 o trudnościach w oszacowaniu skali (m.in. brak śladów, drapieżnictwo)
🪶 o wprowadzeniu dzięki pracy Fundacji w Dialog społeczny dla warszawskiej przyrody - BKDS OŚ zapisów o ochronie ptaków w warszawskich standardach i dokumentach planistycznych
🪶 o warszawskich wiatach przystankowych widocznych dla ptaków 🪶 o rosnącej świadomości mieszkańców, arichtektów i urzędników (oraz ich feminatywów;)
🪶 o tym, że w Warszawie można spotkać grubo ponad 200 gatunków ptaków
🪶o niesamowitej energii społecznej, która wytworzyła się wokół problemu kolizji![]()
A za przygotowanie prezentacji dziękujemy Katarzyna Udrycka!![]()
Już za tydzień, jak co roku, w ramach tej nieformalnej wymiany weźmiemy udział w warsztatach Fundacja Szklane Pułapki na Antropozoologia UW / Anthropozoology UW / Anthropozoology UW, gdzie opowiemy o problemach wielogatunkowego miasta na przykładzie ochrony ptaków i nietoperzy w związku z remontami i eksploatacją budynków.![]()
#gospodarkaprzestrzenna #konfliktyprzestrzenne #człowiekiptaki #wgisr #kolizjeptaków #szóstewymieraniegatunków #pracaprobono #uw #JestemzUW #szklanepułapki #PtasiPatrol #fundacjanogawłapę
Polsatnews.pl nadał reportaż śledczy Moniki Gawrońskiej pt.: „Polowanie na kasę” (link w komentarzu) ‼ Reporterka ujawniła, że za odpowiednią opłatą myśliwi dopuszczają do polowań osoby bez pozwolenia na broń i bez żadnego doświadczenia łowieckiego. ![]()
Niektórzy z nich doskonale zdają sobie sprawę z nielegalności tego procederu, ale dla zysku stąpają po cienkim lodzie. ![]()
W rozmowach z reporterką właściciele agencji polowań wprost przyznali, że strzelanie do zwierząt za pieniądze to bardzo dochodowy biznes. Strzelanie dla rozrywki, dodajmy.![]()
Wydawałoby się, że ze strony środowisk łowieckich nic już nas nie zaskoczy. Ale jak widać to studnia bez dna.![]()
A w niej ogrom bezsensownego cierpienia.
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
Myśliwy zabił dwa swoje psy. Martwe znaleziono w zbiorniku wodnym. Przejeżdżający w sobotę 22 listopada 2025 obok jeziora w powiecie człuchowskim mężczyzna zauważył w wodzie martwego psa. Wezwał policję. Oględziny lekarza weterynarii wskazują, że owczarki podhalańskie zostały zastrzelone z broni myśliwskiej. Sprawcą okazał się 70-latek, który tłumaczył, że psy uciekały i sobie z nimi nie radził. Policja potwierdza, że mężczyzna miał pozwolenie na broń. Mężczyzna został zatrzymany, a broń zabezpieczono.![]()
Zdjęcie: Powiatowa Komenda Policji w Człuchowie.
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
Podpisz!
Coraz częściej czytamy relacje z “lekcji” przeprowadzanych przez myśliwych w szkołach i przedszkolach, podczas których dzieci zachęcane są do rysowania martwych zwierząt, a jako “materiały dydaktyczne” służą skóry, czaszki czy całe zabite zwierzęta. Podczas niektórych dręczone były żywe zwierzęta - ptaki [1].![]()
Myśliwi stoją także za akcjami dezinformacyjnymi mającymi na celu wykreowanie poczucia zagrożenia ze strony niektórych gatunków (np. wilki) w celu umożliwienia polowania [2]. Nie mogą więc uchodzić za wiarygodne źródło informacji przyrodniczej. ![]()
Myśliwi organizują w szkołach konkursy, w ramach których dzieci rysują myśliwych z bronią, upolowana zwierzęta czy celowanie do nich z broni.![]()
Myśliwi w szkołach i przedszkolach oswajają dzieci z przemocą wobec zwierząt i promują zabijanie jako formę „opieki” nad naturą czy też kreują fałszywy wizerunek myśliwych jako opiekunów lasu oparty o skrajnie antropocentryczną wizję przyrody. (fragmenty petycji)
www.naszademokracja.pl/petitions/zakaz-lekcji-mysliwych-w-przedszkolach-i-szkolach?fbclid=IwY2xja...![]()
Fot. Marsz Wyzwolenia Zwierząt
🥇19 listopada nasza założycielka Renata Markowska odebrała Medal im.Wiktora Godlewskiego dla Fundacji Noga w Łapę za wszechstronną działalność na rzecz ochrony przyrody oraz popularyzację wiedzy przyrodniczej.![]()
🥇Gorąco dziękujemy Kapitule za docenienie wysiłków naszego małego zespołu w budowaniu lepszego świata dla zwierząt i przyrody. Za zgłoszenie naszej kandydatury dziękujemy prof. Maciejowi Luniakowi.![]()
🥇Odznaczenie jest honorowe, a przyznaje go Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w Bogutach Piankach miejscu urodzenia Wiktora Godlewskiego, zasłużonego przyrodnika,
współpracownika ojca polskiej ornitologii Władysława Taczanowskiego, oraz badacza przyrody Syberii Benedykta Dybowskiego![]()
🥇Razem z nami w tegorocznej edycji medale odebrali prof. Maciej Luniak oraz![]()
@Adam Zbyryt - Człowiek z puszczy
Gorące gratulacje dla naszych wspaniałych towarzyszy! ![]()
🍇Jesteśmy tym bardziej zbudowane, że znalazłyśmy się w naprawdę wyśmienitym gronie: wśród odznaczonych - oprócz powyższych - są m.in. Simona Kossak, Zofia Brzozowska (Fundacja Ratujmy Ptaki), Adam Wajrak, Stanisław Łubieński (Dzika Ochota), Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, OTOP - Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Stowarzyszenie Stołeczne Towarzystwo Ochrony Ptaków (STOP) czy Fundacja Szklane Pułapki.![]()
🪶A o Fundacji Noga w Łapę świat usłyszał, kiedy w 2020 roku, wraz z mec. Karolina Kuszlewicz (W imieniu zwierząt i przyrody - głosem adwokatki), po 10 latach sądowej batalii wygrałyśmy pionierski proces o niehumanitarne traktowanie karpi podczas przedświątecznej sprzedaży.![]()
Sąd Najwyższy uznał wówczas, że ryby "na równi z innymi zwierzętami kręgowymi wymagają humanitarnego traktowania, przez które należy rozumieć traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia". Sprawa oddała rybom głos i odtąd kolejne sklepy i sklepiki rezygnują ze sprzedaży żywych karpi.![]()
🪶🐦W 2009 roku powołałyśmy do życia pionierski w skali kraju Ptasi Patrol Fundacji Noga w Łapę, który poświęcił się niewdzięcznej i trudnej ochronie ptaków i nietoperzy, na swoje miejsce do życia wybierających budynki i miejską infrastrukturę. Pracy, którą mało kto chciał się zajmować.![]()
Tymczasem nie tylko pełnoskalowa termomodernizacja, ale też zwykłe, z pozoru obojętne prace remontowe, oznaczają dla tych zwierząt okrutną śmierć albo utratę miejsca lęgowego czy zajmowanego przez lata schronienia.![]()
Od 15 lat przeprowadzamy rocznie dziesiątki żmudnych i niewdzięcznych interwencji, które pozwalają zapobiec tym tragediom. Jeżeli widzisz na bloku budki dla ptaków, z dużym prawdopodobieństwem wiszą dzięki Ptasiemu Patrolowi.![]()
🌀 Pracę tę wykonujemy cały rok, nie tylko w sezonie lęgowym, bo przepisy są łamane przez 12 miesięcy. Z zaangażowaniem uwrażliwiamy na to wspólne sąsiedztwo mieszkanki i mieszkańców, urzędy, inwestorów, firmy budowlane, służby porządkowe i wymiar sprawiedliwości. Dzielimy się swoim doświadczeniem i pomagamy zorganizować zgodne współistnienie ludzi i zwierząt. Wzmacnia nas i daje ogromną sprawczość, kiedy widzimy, jak z każdym rokiem "budynkowe" ptaki i nietoperze w sercach i umysłach ludzi mają coraz więcej bezpiecznej przestrzeni i odzyskują swoje prawo do korzystania z tego, co buduje człowiek.![]()
🌳W ostatnich latach zaangażowałyśmy się także w ochronę miejskiej zieleni, bo nie możemy patrzeć obojętnie, jak w imię nowoczesności niszczona jest bezcenna tkanka, będąca środowiskiem życia wielu istnień, do której ludzie mogą uciec od opresyjnej cywilizacji i odprężyć się w kontakcie z naturą. Pilnujemy, by nie znikały stare, wróblowe krzewy, przywracamy godność chwastom, afirmujemy stare drzewa w przekonaniu, że globalna katastrofa zaczyna się na naszych podwórkach.![]()
Świętujcie z nami!![]()
Za zdjęcia dziękujemy Jerzy Sikorski
#podpisz się dla dzikich Bieszczadów. ✍️To kluczowy moment w procesie planowanej rozbudowy Wielkiej Pętli Bieszczadzkiej. Mimo odwołań wójt gminy Cisna wydał zezwolenie na prace z rygorem natychmiastowej wykonalności. To właśnie teraz jest czas na wyrażenie poparcia dla działań dla niezlomnych przyrodniczek i przyrodników.![]()
Każdy podpis to sygnał:![]()
⛔ NIE dla dewastacji dzikich Bieszczadów
🟢 TAK dla ochrony przyrody i odpowiedzialnego rozwoju. ![]()
actionnetwork.org/forms/nie-dla-rozbudowy-wielkiej-petli-bieszczadzkiej/
![]()
OTOP w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego szczegółowo wskazuje na nieprawidłowości w raporcie oddziaływania na środowisko, m.in. brak analizy alternatywnych wariantów, pominięte dane, braki w ocenie wpływu na siedliska i gatunki![]()
Rozbudowa w obecnym, inwazyjnym kształcie zagraża - tylko na odcinku Cisna - Wetlina:
- ponad 19 ha chronionych siedlisk Natura 2000,
- 267 stanowiskom chronionych roślin,
- naturalnym potokom i procesom ekologicznym,
- ciszy, ciemności i dzikości, które są symbolem Bieszczadów.
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
Moment, w którym lisy fermowe po raz pierwszy stawiają łapy nie na prętach ciasnej klatki, a na ziemi.
Hasają, kopią norki, znaczą teren, i choć to nadal dla nich namiastka normalnego życia, to jednak normalnego. I
odtąd ich futro będzie należeć tylko do nich.![]()
Ustawa o zakazie hodowli zwierząt na futra czeka na podpis Prezydenta. Wciąż można napisac list z apelem o poparcie tego prawa.
listydoprezydenta.pl/![]()
#jutrobędziefutro #koniecepokiklatkowej
Otwarte Klatki
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
Zapraszamy na wydarzenie W imię Zwierząt pt.
Konferencja SZCZUR. Niechciany gość czy mistrz przetrwania / Kraków, 13.12.2025![]()
Jedną z prelegentek będzie dr Gabriela Jarzębowska-Lipińska, która wystąpi z prezentacją 𝗢𝗱 𝘀𝘇𝗸𝗼𝗱𝗻𝗶𝗸𝗮 𝗱𝗼 𝘀𝗮̨𝘀𝗶𝗮𝗱𝗮: 𝗿𝗲𝗹𝗮𝗰𝗷𝗲 𝗺𝗶𝗲̨𝗱𝘇𝘆𝗴𝗮𝘁𝘂𝗻𝗸𝗼𝘄𝗲 𝘄 𝘄𝗮𝗿𝘂𝗻𝗸𝗮𝗰𝗵 𝘄𝘀𝗽𝗼́ł𝘇𝗮𝗺𝗶𝗲𝘀𝘇𝗸𝗶𝘄𝗮𝗻𝗶𝗮.![]()
"Wystąpienie analizuje kulturowe i polityczne sposoby konstruowania szczura jako "szkodnika" w polskiej przestrzeni miejskiej oraz możliwości przesunięcia tego paradygmatu ku rozumieniu szczura jako współ-obecnego mieszkańca miasta. W oparciu o analizę dyskursów sanitarnych, praktyk deratyzacyjnych i wyobrażeń społecznych pokazuję, że negatywny obraz szczura opiera się na utrwalonej triadzie emocjonalnej — wstrętu, lęku i wstydu — która organizuje zarówno percepcję zwierzęcia, jak i sposoby działania wobec niego. Szczur funkcjonuje tu jako „żywy odpad”, symbol chaosu i braku kontroli, a logika czystki gatunkowej naturalizuje jego eksterminację jako usługę techniczną, pozbawioną wymiaru moralnego. Argumentuję, że takie ujęcie uniemożliwia skuteczne i etyczne zarządzanie populacjami szczurów, wzmacnia konflikty międzygatunkowe i podtrzymuje tabu ich publicznej widzialności. Proponuję alternatywne podejście oparte na zarządzaniu współzamieszkiwaniem: uznaniu szczura za element ekosystemu miejskiego, ograniczeniu działań eksterminacyjnych na rzecz prewencji infrastrukturalnej oraz rozwijaniu narracji empatii i edukacji środowiskowej. Celem wystąpienia jest otwarcie przestrzeni dla polityki koegzystencji, zamiast kontynuowania logiki wymazywania".![]()
Na wydarzenie obowiązują zapisy ➡️![]()
bit.ly/szczur_zapisy![]()
🗓️ 13 grudnia 2025 (sobota)
🕛 12:00-16:00
📌 @Centrum Kultury Dworek Białoprądnicki, ul. Papiernicza 2, Kraków
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
Czas obalić antyszczurze mity!![]()
🐀 📻Jest już dostępny podkast audycji w Radio TOK FM, w której wraz z Fundacja Mushika, Prawnicy na Rzecz Zwierząt oraz z dr Gabrielą Jarzębowską-Lipińską, autorką książki "Czystka gatunkowa" ocieplamy wizerunek dziko żyjących szczurów.![]()
Mówimy zwłaszcza![]()
🐀 o okrucieństwie stosowanych metod deratyzacyjnych,
🐀 o ich (nie) zgodności z ustawą o ochronie zwierząt,
🐀 o tzw. niedocelowych ofiarach,
🐀 o licznych, bardzo niebezpiecznych nieprawidłowościach w stosowaniu trutek,
🐀 o (nie)adekwatności skali deratyzacji do zjawiska,![]()
i - przede wszystkim -
🐀🩷 o potrzebie empatii dla tych zwierząt, które wszak są od zawsze mieszkańcami miast.![]()
Dziękujemy Ewa Podolska za nieustającą otwartość na tzw. kontrowersyjne tematy.![]()
Posłuchaj:![]()
audycje.tokfm.pl/podcast/184012,Czas-obalic-antyszczurze-mity![]()
Jeśli nie masz TOK FM Premium aktywuj kod WYPROBUJ25 na tokfm.pl/aktywuj i posłuchaj podcastu.![]()
#szczury #miasto #fobia #czystkagatunkowa #trutki #antykoagulanty
#deratyzacja #prawo #ustawaoichroniezwierząt
W imieniu Stowarzyszenie Ekologiczne "Etna" zapraszamy na bezpłatne szkolenie „Termomodernizacja przyjazna naturze".
ℹ️ Szczegóły i rejestracja www.etna.org.pl/termobiorownowaga-modernizacja.../![]()
🏠 Miejsce: Wrocław / Korzeńsko – 22–23 listopada 2025
Przed·Pokój H13 - Centrum Aktywności Lokalnej na Przedmieściu Świdnickim, ul. Świdnicka 43–45, Wrocław ![]()
Warsztaty prowadzone są w ramach projektu TERMObioRÓWNOWAGA, a adresowane do przedstawicieli NGO, lider*** lokalnych, przyrodni***, inwestorów, wykonawców, urzędników oraz wszystkich, którzy chcą aktywnie działać na rzecz ochrony ptaków i nietoperzy.![]()
Uczestnicy dowiedzą się m.in.:![]()
📍jak prowadzić inwestycje zgodnie z zasadą „Nie czyń znaczącej szkody" (DNSH),
📍jak rozpoznawać potencjalne siedliska i przeprowadzać ekspertyzy przyrodnicze,
📍jakie obowiązki prawne ciążą na inwestorach i wykonawcach,
📍jak pogodzić inwestycje budowlane z ochroną gatunków chronionych,
📍jakie działania kompensacyjne są skuteczne i zgodne z prawem,
📍jak zmniejszyć ryzyko wstrzymania prac termomodernizacyjnych,
📍jak reagować na nieprawidłowo prowadzone prace termomodernizacyjne.
Zapraszamy!
Słuchaj dzisiaj, g. 21, Radio TOK FM, audycja u Ewy Podolskiej! Chcemy poruszyć serca i umysły, chcemy zmiany w traktowaniu szczurów. Chcemy rzetelnej debaty w imię prawnie uznanej zasady, że "zwierzę nie jest rzeczą"!
Dziś o 21.00 Radio TOK FM audycja o kulturowej genezie szczurzej fobii, okrutnych praktykach deratyzacyjnych, zjadaniu trutki przez inne zwierzęta i wreszcie o tym, co na ten temat mówią paragrafy. ![]()
www.facebook.com/share/p/1GqyinmmTU/
📻 Dziś o 21:00 w Radio TOK FM, w audycji „Zielono mi” red. Ewy Podolskiej będzie o szczurach - bez strachu i uprzedzeń.![]()
Zapraszamy na rozmowę o nieznanych mieszkańcach naszych miast 🐀![]()
Z perspektywy społecznej, prawnej i środowiskowej opowiedzą o nich:
💬 Gabriela Jarzębowska-Lipińska - Wydział „Artes Liberales” UW
💬 Renata Markowska - Ptasi Patrol, Fundacja Noga w Łapę
💬 Magdalena Krupa-Polak - Prawnicy na Rzecz Zwierząt
💬 Kasia Wypy - Fundacja Mushika![]()
Rozmowa towarzyszy raportowi Fundacji Mushika „Nieznani mieszkańcy miasta. Raport o szczurach wolno żyjących”, który wkrótce opublikujemy.![]()
To pierwsze w Polsce opracowanie, które łączy spojrzenie przyrodnicze, kulturowe i prawne, pokazując szczury nie jako „problem”, lecz jako część miejskiego ekosystemu. ![]()
Chcemy zwrócić uwagę na coś, co przez lata pozostawało niewidzialne: że szczur jest zwierzęciem zdolnym do lęku, ciekawości, przywiązania, a nawet empatii. Towarzyszy człowiekowi od wieków, a mimo to wciąż nie mieści się w granicach naszego współczucia.![]()
Zarówno dzisiejsza rozmowa, jak raport są zaproszeniem do refleksji. Chcemy pokazać, że szczur nie jest wrogiem człowieka, lecz jego współmieszkańcem. Celem jest zmiana narracji: od strachu do rozumienia, od tępienia do mądrego zarządzania współistnieniem.![]()
🔜 Premiera raportu już wkrótce. ![]()
#ZielonoMi #SzacunekNieZnaGatunku #FundacjaMushika
🐀 📻 Słuchaj dziś o g. 21 w Radio TOK FM!
Dlaczego tak wielu ludzi boi się i nienawidzi szczurów? Dlaczego są tak bezwzględnie tępione i okrutnie traktowane? Czy będziemy się na to nadal zgadzać? A co na to prawo i czy coś możemy zmienić?![]()
Porozmawiamy o tym dziś o 21.00 w Radio TOK FM w audycji u Ewy Podolskiej.![]()
Pretekstem do niej jest raport Fundacja Mushika, pierwsze w Polsce opracowanie na temat szczurów wolno żyjących, które łączy perspektywę przyrodniczą, społeczną i prawną.![]()
W studio Katarzyna Wypychewicz, prezeska
Fundacji Mushika,![]()
dr Gabriela Jarzębowska-Lipińska, autorka książki "Czystka gatunkowa", o tępieniu szczurów jako praktyce kulturowej, naukowczyni z Antropozoologia UW / Anthropozoology UW ![]()
Renata Markowska z Fundacja Noga w Łapę o trutce na szczury, która zabija również inne zwierzęta,![]()
dr Magdalena Krupa-Polak z Prawnicy na Rzecz Zwierząt ![]()
Włączcie radio i posłuchajcie. Warto.
A Next Gazeta.pl możecie przeczytać masz niedługi artykuł o bezprecedensowym wyroku skazującym za zniszczenie ptasich siedlisk zimą
next.gazeta.pl/next/7,163022,32150927,ptaki-w-budynkach-nie-tylko-golebie-bezprecedensowy-wyrok.html🦉"Ptaki w budynkach - nie tylko gołębie"🦇![]()
📝Na łamach Next Gazeta.pl piszemy o tegorocznej sprawie sądowej, w której wymiar sprawiedliwości bezprecedensowym wyrokiem powiedział stanowcze NIE niszczeniu siedlisk ptaków. Ukarany został alpinista, który zimą 2024 roku założył kratki na otwory wentylacyjne w bloku przy Magiera 16 A w Warszawie, uniemożliwiając ptakom dalsze korzystanie z przestrzeni stropodachu.![]()
⚖️O złamaniu prawa wymiar sprawiedliwości powiadomiła Fundacja Noga w Łapę. Posiadałyśmy wyczerpującą dokumentację, która dowiodła istnieniu siedlisk na budynku przy Magiera 16A.![]()
🎨Tekstowi towarzyszą plakaty, które ostatniego lata mog_ście oglądać na cyfrowych wiatach Smart OOH - AMS SA. Zaprojektowałyśmy je wspólnie z graficzkami Agory we współpracy ze Stowarzyszeniem Miłośników Krajobrazu w ramach prac Dialog społeczny dla warszawskiej przyrody - BKDS OŚ.![]()
Dziękujemy wszystkim partner_om i patron_kom! Każda nowa osoba, która przyłączy się do nas na Patronite.pl otrzyma od nas praktyczne, autorskie materiały edukacyjne. ![]()
Grafika Magdalena Dukaczewska
Tekst Aga Gołębiowska
Jesteśmy już o krok od zakazu hodowli zwierząt na futra! 17 października Sejm przegłosował ustawę 339 głosami ZA, a ustawa jest już w drodze do Prezydenta. Na jego podpis czeka 70% społeczeństwa popierającego koniec eksploatacji zwierząt.
futerkowych.![]()
Dzieje się coś, co jeszcze 10 lat temu było niemożliwe i to pokazuje siłę współdziałania różnych osób, inicjatyw i grup społecznych. Jednak warto pochylić się nad słabym punktem tego aktu: są z niego wyłączone króliki. ![]()
Przeczytajcie komentarz Marsz Wyzwolenia Zwierząt i podpiszcie czasnazakaz.pl od Otwarte Klatki
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
Co może być źródłem konfliktów między ludźmi a zwierzętami żyjącym w miejskich zabudowaniach? Jakie Ptasi Patrol Fundacji Noga w Łapę ma sposoby, by je łagodzić czy nawet im zapobiegać? ![]()
🐦🦇Za nami doroczne spotkanie ze studentkami i studentami kierunku Gospodarka przestrzenna na Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW. ![]()
Od 5 lat dzielimy się naszymi doświadczeniami w ramach kursu "Rozwiązywanie konfliktów przestrzennych". Na tych zajęciach spotykamy się m.in. z przyszłymi pracowni_kami administracji publicznej. ![]()
O czym mówimy?![]()
🪶 o potrzebie uznania prawa zwierząt do mieszkania z ludźmi przez ścianę. To naprawdę sporo ułatwi 🙂![]()
🪶 o uważności na skrzydlatych sąsiadów podczas wszelkich prac utrzymaniowych/remontowych na budynkach i infrastrukturze PRZEZ CAŁY ROK. Część populacji "budynkowej" nie odlatuje na zimowiska (np., wróble, kawki, gołębie, nietoperze).![]()
Wszystkie te zwierzęta i ich miejsca do życia są cały rok pod ochroną. ![]()
🦉🦤 Oprócz gołębi w budynkach gniazduje już ok. 30 innych gatunków ptaków i nietoperzy, a sytuacja jest rozwojowa🫢![]()
🪶 o współpracy na każdym etapie procesu remontowego z przyrodni_kami, którzy znają gatunki żyjące w silnie zurbanizowanym środowisku, ich zwyczaje i potrzeby. ![]()
🕵️♀️ Profesor zoologii badający np. krajobraz rolniczy nie wykryje ptaków. Ptaki i nas wpędzi tylko w kłopoty. ![]()
🗝 To naprawdę KLUCZOWY warunek prac zgodnych z planem i z prawem‼️![]()
🪶 o tym, że kupienie ekspertyzy niewykazującej ptaków skazuje je na śmierć, a nam może odbić się czkawką, np. wstrzymaniem remontu przez nadzór budowlany.![]()
🪶 o formalnościach, jakie należy dopełnić przed pracami, w trakcie oraz po zakończeniu.![]()
🪶 o prawidłowych skrzynkach lęgowych dla ptaków, które pozwolą na bezkonfliktowe i przyjazne sąsiedztwo![]()
🪶 o humanitarnym "radzeniu sobie" z niechcianym sąsiedztwem gołębi - spirale zamiast kolców, gołębniki zamiast parapetów.![]()
🪻 dziękujemy dr Adzie Górnej i dr. Krzysztofowi Górnemu za te doroczne spotkania, których genezą jest wspólna interwencja na ursynowskim osiedlu.![]()
#bezkonfliktowo #wgisr #uw #pracaprobono #jestemzuw #ptakimająprawo #nietoperzetaksamo![]()
Jesteśmy na patronite.pl/nogawlape
Fundacja Noga w Łapę
🥇Medal dla Fundacji Noga w Łapę za działania na rzecz przyrody!![]()
🎉Jest nam ogromnie miło podzielić się z Wami, że nasza fundacja została odznaczona Medalem im. Wiktora Godlewskiego "za wszechstronną działalność na rzecz ochrony przyrody oraz popularyzację wiedzy przyrodniczej".![]()
🍇Jesteśmy tym bardziej zbudowane, że znalazłyśmy się w naprawdę wyśmienitym gronie: wśród odznaczonych są m.in. Simona Kossak, Maciej Luniak, Adam Wajrak, @Adam Zbyryt - Człowiek z puszczy, Stanisław Łubieński (Dzika Ochota), Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, @OTOP - Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Stowarzyszenie Stołeczne Towarzystwo Ochrony Ptaków (STOP) ![]()
🥇Odznaczenie medalem im. Wiktora Godlewskiego to dla naszej Fundacji wielki honor. Jesteśmy wzruszone, że nasz mały zespół został dostrzeżony i uhonorowany obok tak wielu znakomitych osobowości. Gorąco dziękujemy Kapitule za docenienie naszych wysiłków w budowaniu lepszego świata dla zwierząt i przyrody. Za zgłoszenie naszej kandydatury dziękujemy prof. Maciejowi Luniakowi.![]()
Odznaczenie jest honorowe, a przyznaje je Ośrodek Kultury i Sportu w Bogutach Piankach - miejscu urodzenia Wiktora Godlewskiego, zasłużonego przyrodnika. ![]()
🪶Świat usłyszał o Fundacji Noga w Łapę, kiedy w 2020 roku, wraz z mec. Karoliną Kuszlewicz (W imieniu zwierząt i przyrody - głosem adwokatki), po 10 latach sądowej batalii wygrałyśmy pionierski proces o niehumanitarne traktowanie karpi podczas przedświątecznej sprzedaży. Sąd Najwyższy uznał wówczas, że ryby "na równi z innymi zwierzętami kręgowymi wymagają humanitarnego traktowania, przez które należy rozumieć traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia". Sprawa oddała rybom głos i odtąd kolejne sklepy i sklepiki rezygnują ze sprzedaży żywych karpi.![]()
🪶🐦W 2009 roku powołałyśmy do życia pionierski w skali kraju Ptasi Patrol Fundacji Noga w Łapę, który poświęcił się niewdzięcznej i trudnej ochronie ptaków i nietoperzy, na swoje miejsce do życia wybierających budynki i miejską infrastrukturę. Pracy, którą mało kto chciał się zajmować. Tymczasem nie tylko pełnoskalowa termomodernizacja, ale też zwykłe, z pozoru obojętne prace remontowe, oznaczają dla tych zwierząt okrutną śmierć albo utratę miejsca lęgowego czy zajmowanego przez lata schronienia. Od 15 lat przeprowadzamy rocznie dziesiątki żmudnych i niewdzięcznych interwencji, które pozwalają zapobiec tym tragediom. Jeżeli widzisz na bloku budki dla ptaków, z dużym prawdopodobieństwem wiszą dzięki Ptasiemu Patrolowi.![]()
🌀Pracę tę wykonujemy cały rok, nie tylko w sezonie lęgowym, bo przepisy są łamane przez 12 miesięcy. Z zaangażowaniem uwrażliwiamy na to wspólne sąsiedztwo mieszkanki i mieszkańców, urzędy, inwestorów, firmy budowlane, służby porządkowe i wymiar sprawiedliwości. Dzielimy się swoim doświadczeniem i pomagamy zorganizować zgodne współistnienie ludzi i zwierząt. Wzmacnia nas i daje ogromną sprawczość, kiedy widzimy, jak z każdym rokiem "budynkowe" ptaki i nietoperze w sercach i umysłach ludzi mają coraz więcej bezpiecznej przestrzeni i odzyskują swoje prawo do korzystania z tego, co buduje człowiek.![]()
🌳W ostatnich latach zaangażowałyśmy się także w ochronę miejskiej zieleni, bo nie możemy patrzeć obojętnie, jak w imię nowoczesności niszczona jest bezcenna tkanka, będąca środowiskiem życia wielu istnień, do której ludzie mogą uciec od opresyjnej cywilizacji i odprężyć się w kontakcie z naturą. Pilnujemy, by nie znikały stare, wróblowe krzewy, przywracamy godność chwastom, afirmujemy stare drzewa w przekonaniu, że globalna katastrofa zaczyna się na naszych podwórkach.![]()
Świętujcie z nami!
Co się teraz dzieje na naszych osiedlach? Czuwajmy, bo jesienny sezon remontowy usypia czujność zarządców. Ptasi Patrol Fundacji Noga w Łapę jest zawsze obok 🙂![]()
🪺Ptasie miejsca gniazdowania po odchowaniu piskląt nadal są prawnie chronione. Nawet po 16 października❗️ Tak, dokładnie. Do końca lutego trwa okres, w którym możemy bez zezwoleń usunąć gniazda z budek lęgowych lub z innych miejsc, ale tylko jeśli zagrażają bezpieczeństwu*.
🔧Obecnie zarządcy budynków niefrasobliwie ocieplają i naprawiają elewacje, okna, dachy i balkony w przeświadczeniu, że już nie muszą przejmować się żadnymi ptakami. A zwierzęta, tak samo jak oni, korzystają ze swoich domów nie tylko podczas urlopu wychowawczego 👩👧👧A te, które poleciały na zimowiska na wiosnę znów ich będą potrzebowały.
🍂 Wszystkie zdjęcia w albumie zostały zrobione w październiku.🍂 Rozejrzyjcie się: w szczelinach uwijają się wróble, sikory i kawki. Nietoperze mają dużo gorzej, bo są "przezroczyste". Bez naszej uważności jesienią i zimą zwierzęta nadal są narażone na śmierć.
🗄 Wyobraźcie sobie, że po opuszczeniu gniazd przez ptaki chowamy ustawy do szuflady, a podczas remontów i konserwacji budynków bez żadnej rekompensaty dla ptaków i nietoperzy niszczymy mnóstwo siedlisk. Nie uda się nam wspierać przyrody, jeżeli odbierzemy jej i tak już skurczoną przestrzeń.
🐦Każdy ptak - osiadły czy migrujący - i każdy nietoperz po remoncie budynku mają prawo wrócić na swoje miejsce.
🕍🏡 Siedliska - wszelka zieleń oraz przestrzenie i mikroprzestrzenie w architekturze miast, w których ptaki budują gniazda, chronią się, nocują, hibernują czy odpoczywają - mogą być niszczone wyłącznie z zezwoleniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a na mocy jego warunków pod nadzorem przyrodnika oraz z zapewnieniem zwierzętom zastępczych miejsc do życia.
❌Ani w przyrodzie, ani w przepisach nie funkcjonuje sztywny termin okresu lęgowego. Czas, w którym ptaki przystępują do lęgów jest zmienny w zależności od gatunku i warunków atmosferycznych, i trwa od ok. lutego do listopada, a jeśli mówimy o miejskich gołębiach - przez 12 miesięcy w roku. Tak, gołębie też są objęte prawną ochroną.
*Rozp. Min. Środowiska ws. ochrony gat. zwierząt z 16.12.2016 r.
par. 6-.
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.
⏰ Tylko do jutra, czyli do najbliższej niedzieli, 19 października, można zabrać głos w konsultacjach nad projektem nowelizacji ustawy o broni i amunicji, która zakłada zrównanie obowiązków dla wszystkich użytkowników broni palnej. ![]()
❌ Teraz myśliwi, jaki i ludzie używający broni palnej w celach szkoleniowych i sportowych nie muszą przechodzić okresowych badań lekarskich i psychologicznych. Pozostali użytkownicy broni palnej takie badania przechodzić muszą. ![]()
Zaproponowane zmiany w prawie zakładają, że teraz wszyscy przechodzić będą weryfikację zdrowia co pięć lat do ukończenia 70. roku życia, a po ukończeniu 70. roku życia – co dwa lata.![]()
💥 Myśliwi to jedyna grupa użytkowników broni palnej w przestrzeni publicznej, która jest zwolniona z badań, co – jak pokazują liczne wypadki „pomylenia z dzikiem” – stanowi zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. ![]()
Dlatego zachęcamy do wzięcia udziału w konsultacjach. Jak to zrobić? ![]()
1️⃣ Wystarczy wejść na stronę sejmową: www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=KONSULTACJE_PROJEKTY&NrKadencji=10&Wsk=T&fbclid=IwY2x...
2️⃣ Następnie odszukać „Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji” (ostatnio miał on numer 27, ale jeśli w międzyczasie dodano kolejną ustawę, to numer mógł się zmienić na wyższy).
3️⃣ Nacisnąć na podlinkowane słowo „Ankieta” w ostatniej kolumnie.
4️⃣ Kolejny krok to zalogowanie się przez profil zaufany, konto bankowe lub aplikację mObywatel.
5️⃣ Po wypełnieniu ankiety można, ale nie jest to konieczne, skomentować poszczególny zmiany w ustawie.![]()
📣 Zachęcajcie znajomych do wzięcia udziału w konsultacjach, choćby przez podanie dalej tego postu.![]()
Tekst i grafika Pracownia na rzecz Wszystkich Istot Dziękujemy za ich przygotowanie
Do 19.10.2025 trwają konsultacje społeczne w sprawie badań dla posiadaczy broni - link w komentarzu. Weźmy w nich udział i powiedzmy, że mamy dość patologii w łowiectwie, które powodują śmierć przypadkowych osób.![]()
Co działa nie tak?![]()
1. Myśliwi to, według statystyk, starzejąca się grupa.![]()
2. Badania psychologiczne obejmują:
• temperament, osobowość
• poziom impulsywności, agresywności
• dojrzałość społeczną i emocjonalną
• umiejętność radzenia sobie w sytuacjach trudnych
• sferę intelektualną
• testy na IQ
• testy neuropsychologiczne dla osób starszych
To niezwykle ważne, by ktoś, kto ma np. problem z przemocą, nie miał dostępu do broni.![]()
3. Badania lekarskie to obligatoryjnie okulista i psychiatra, ale lekarz orzecznik może skierować także na inne badania, np. prób wątrobowych, badań serca, badanie poruszania się, koordynacji wzrokowo-ruchowej.![]()
4. Myśliwi najbardziej boją się badania widzenia stereoskopowego. Badania stereoskopowe wykluczają wydanie zgody na dostęp do broni, wystarczy uraz oka, zez, niedowidzenie, czy nadwzroczność.![]()
5. Procesy chorobowe, jak wiadomo, dotyczą każdego z nas, jeśli myśliwi przejdzie wylew, udar, wypadek samochodowy, operację, ma padaczkę pourazową - to obecnie nie podlega żadnej weryfikacji!![]()
6. Obecnie sytuacja wygląda tak: pierwsze (i ostatnie!) badania lekarskie i psychologiczne myśliwych wyglądają tak, że na miejscu podczas egzaminu jest lekarz i psycholog, na sali jest 60-70 osób, wszyscy robią testy psychologiczne na kolanach, jeden ściąga od drugiego (to jest cytat). A normalnie samo pojedyncze badanie psychologiczne trwa ok. 3 godzin. Dodatkowo ważna kwestia - psycholog często po analizie testu dopytuje ze względu np. na tendencyjność pytań i dodatkowo kolejnym narzędziem jest wywiad ustrukturalizowany.![]()
Tekst i grafika Niech Żyją
Łyska, słonka, czernica, głowienka i jarząbek zostały skreślone z listy gatunków łownych! To ogromny sukces koalicji Niech Żyją , mimo że nie nie udało się doprowadzić do usunięcia wszystkich 13 gatunków ptaków. ![]()
Stoi za tym mozolna i trudna emocjonalnie praca grupy ludzi z całego kraju. Jeśli kogoś trzeba przekonywać, że skrócenie listy ptaków łownych o ponad 30% to powód do triumfowania, niech przeczyta komentarz koalicji.![]()
To jest przełom, na który pracujemy od 15 lat. I nie przestajemy pracować.![]()
Dziękujemy oddanym ludziom, którzy poświęcają ogrom swojego życia dla tej sprawy.
Zawartość nie jest teraz dostępna
Dzieje się tak zwykle, gdy właściciel udostępnił zawartość małej grupie osób, zmienił jej widoczność lub ją usunął.







